Conflict op de volkstuin mondt uit in ruzie waar zelfs politie voor opdraait: ‘Met twee maten gemeten’ (Gelderlander 25 maart 2026)
Een jonge tuinder beschuldigt het bestuur van zijn volkstuin in Wijchen van pesterijen en machtsvertoon. Zelf zou hij volgens het bestuur zijn tuin verwaarlozen en ‘stennis schoppen’. De ruzie is inmiddels zó uit de hand gelopen, dat de poliBe al moest opdraven en nu buigt zelfs de rechter zich over de kwestie. Krijgt de man zijn afgepakte tuinen terug? „Er wordt met twee maten gemeten.”
Jip Trommelen 25 maart 2026
„Ik had 64 verschillende tomatenrassen staan. 120 planten in totaal, maar ik heb geen tomaat kunnen oogsten. Bijna alles is dood.”, treurt de dertiger in de rechtbank in Arnhem. Rechts van hem zit zijn moeder, links zijn advocaat.
Het is menens. Ruim drie kwartier lang vliegen zijn advocaat en die van zijn tuindersvereniging, De Vier Jaargetijden uit Wijchen, elkaar verbaal in de haren. Ze slaan elkaar om de oren met statuten, brieven, mailtjes en het huishoudelijk reglement van de volkstuin. Het schouwspel doet denken aan een aflevering van Rust en vreugd, de tv-serie over het wel en wee op een moestuincomplex, die nu heel populair is.
Dan neemt de tuinder zelf het woord
„Ik organiseerde plantenruildagen, heb cursussen fruitboom telen gevolgd en wil andere leden helpen. Daar draait het toch om binnen een vereniging?”
Toch mag de man al bijna negen maanden niet op de drie tuinen komen die hij huurt van de volkstuinvereniging. Volgens het bestuur verwaarloost de jonge tuinder zijn tuinen en wordt hij daar al zeker twee jaar op aangesproken. Paden met onkruid, te hoge boompjes en potten die overal en nergens rondslingeren. Het is een bende.
Ik moest ineens een tegelpad aanleggen, terwijl nergens staat dat dat verplicht is. ‘Sindsdien kan hij niets meer goed doen’
Onzin, zegt de man, die naar eigen zeggen ‘Ben andere tuinen’ kan opnoemen waar de situatie nog veel rommeliger is. „Daar staan bomen van 4 tot 6 meter hoog, terwijl bij mij een punt wordt gemaakt van fruitboompjes die 1,5 meter hoog zijn. Ik moest ineens een tegelpad aanleggen, terwijl nergens staat dat dat verplicht is. Er wordt met twee maten gemeten.”
Hij vermoedt, zo zegt zijn advocaat maandagochtend, dat er een persoonlijke hetze tegen hem gevoerd wordt. „Mijn cliënt klaagde een aantal jaar geleden over het beheer op de tuinen en sindsdien ligt hij onder een vergrootglas. Sindsdien kan hij niets meer goed doen.” Een van de beheerders van het complex zou achter de schermen een rol spelen bij het wegwerken van de tuinder. „Hij is al langere tijd wraak op mij aan het nemen”, zegt de man. Waarom, wordt op de zitting niet duidelijk.
Politie op de volkstuin
De man heeft foto’s, blijkt in de rechtbank, waaruit moet blijken dat zijn tuin al die jaren prima onderhouden wordt. Het bestuur twijfelt of de datums bij die foto’s echt zijn en zegt eigen foto’s (en video’s) te hebben waaruit het tegenovergestelde blijkt.
Een foto van een van de tuinen van de tuinder, genomen in december 2025. Omstreeks deze tijd is het lidmaatschap van de tuinder definitief opgezegd.
Afgelopen zomer kwam de situatie tot een kookpunt. De man werd de toegang tot de tuin in de Hofsedam ontzegd, nadat het volgens het bestuur een bende bleef op de tuinen. Om zijn dierbare planten in leven te houden, stuurde hij vrienden om water te geven. Later deed hij dat een keer zelf, zegt de tuinder.
„Toen heeft de voorzitter meteen de politie gebeld. Sindsdien ben ik niet meer op de tuin geweest, zo’n confrontatie wil ik niet nog een keer.”
‘Treiteren en onredelijke eisen’
Het bestuur, afgevaardigd door de voorzitter en penningmeester, hoort het relaas hoofdschuddend aan. „De vereniging is alleen maar coulant geweest en hee] gelegenheid gegeven om dit op te lossen”, zegt hun advocaat. Dat blijkt wel uit het feit dat de man ruim een halfjaar de tijd heeft gehad om zijn tuin netjes op te leveren en spullen mee te nemen.Ook zou hem talloze keren duidelijk zijn gemaakt waaraan het in zijn tuinen schortte en zijn hem deadlines gesteld om er wat aan te doen. De tuinder lijkt volgens het bestuur maar niet in te zien dat de tuinen verwaarloosd zijn. „Hij treitert het bestuur en stelt steeds onredelijke eisen aan gesprekken om eruit te komen”, zegt de advocaat van het bestuur.
Waar de man zegt een ‘graag geziene tuinder’ te zijn, waarvoor zelfs handtekeningen zouden zijn verzameld om hem binnenboord te houden, zegt het bestuur het tegenovergestelde. De man zou ‘stennis schoppen’ op de tuin en zijn aanwezigheid zou spanning veroorzaken bij anderen.
Volgde het bestuur de eigen regels?
De rechter hoort beide partijen aan en stelt met name de vereniging veel vragen. Over het goed onderhouden van een tuin valt te twisten, maar heeft het bestuur de eigen regels wel gevolgd, toen besloten werd om eerst de huur en daarna het lidmaatschap van de man op te zeggen? „Dat idee heb ik nu niet”, zegt ze na een uitvoerige behandeling van de statuten en het huishoudelijk reglement van de tuin.
Na ruim anderhalf uur trekt de rechter zich een kwartier lang terug. Die tijd verschaft de kibbelende partijen de kans om er alsnog samen uit te komen, maar eenmaal op de gang mijden ze elkaar. Er wordt niet gegroet en geen woord gewisseld. Zelfs een blik van verstandhouding is te veel gevraagd.
Alleen de advocaten praten even met elkaar, maar een compromis blijkt al snel onhaalbaar. Krijgt de man zijn tuinen terug? En zo ja, onder welke voorwaarden?
De rechter doet over twee weken uitspraak.
UITSPRAAK
De man moet van de rechter per direct weer toegang krijgen tot zijn tuinen. Gebeurt dat niet, dan kost dat de vereniging per dag 150 euro, waarbij het totaalbedrag kan oplopen tot 15.000 euro.
De vereniging heeft nog wel vier weken de tijd om in hoger beroep te gaan. Of dit gebeurt, is onduidelijk. Het bestuur gaat niet in op contactverzoeken van De Gelderlander.
Vervolg
Bijna een jaar lang mocht hij er geen stap zetten. Oscar werd afgelopen zomer een paria bij zijn moestuin in Wijchen, na een hoogoplopend conflict met het bestuur van de vereniging. Hij vocht zijn verbanning bij de rechter aan en won. Nu keert hij terug en doet hij zijn verhaal. Jip Trommelen, 7 mei 2026
Zijn rechterhand rust op het stuur van zijn stadsfiets, in zijn linkerhand bungelt een grote boodschappentas, gevuld met jonge plantjes. Op de achtergrond klinkt het monotone gegrom van het tankstation aan de Randweg-Noord.
Het is een spannende dag, vertelt Oscar voor de ijzeren poort van het volkstuincomplex De Vier Jaargetijden in Wijchen.
Negen maanden heeft hij hier geen stap gezet.
Geen stap mogen zetten.
Dat was het gevolg van een hoogoplopend conflict tussen hem en het bestuur van de volkstuinvereniging. Dat bestuur verweet hem spullen te laten slingeren en zijn tuin niet goed te onderhouden. Ook zouden zijn bomen te hoog groeien.
Oscar verzette zich tegen de aanklachten. Zo wees hij het bestuur erop dat andere bomen hoger groeiden dan die van hemzelf. Ook zou het conflict zijn ontstaan uit wroeging van één beheerder, die het niet met de dertiger op zou hebben. Ondertussen werd de sfeer grimmig en belde het bestuur zelfs de politie, toen Oscar een keer opdaagde om water te geven.
Nadat hem in de zomer de toegang tot zijn tuin werd ontzegd en zijn lidmaatschap op 31 december werd beëindigd, stapte Oscar naar de rechter.
Met succes.
Hij won op alle punten van zijn vereniging, die hem volgens de rechter onterecht de toegang had ontzegd en ook de mist inging bij het opzeggen van zijn huur en lidmaatschap.
Een week na zijn overwinning staat de dertiger met een tas vol stekjes aan de poort. Hij heeft Russische dragon en pepermunt. Verder telt de tas nog drie muntsoorten, verschillende variaties tijm en een stek bonenkruid.
„Ik heb voor jullie ook wat meegenomen.”
De confrontatie met de tuin
Oscar stapt het moestuincomplex op, waar het deze middag relatief rustig is. Enkele mannen op leeftijd harken hun akkertje aan en gaan daar onverstoorbaar mee door wanneer hun medelid passeert. Zijn buurman op het complex reageert wel op de opgestoken arm en zwaait hartelijk terug.
„Hey, Oscar! Fijn dat je er weer bent, jongen!”
„Doe je een beetje rustig aan, voortaan?”, voegt hij met een knipoog toe.
Wanneer zijn eigen tuintje in zicht komt, doemen honderden witte en roze bloemen op. Het is de bloesem van zijn bijna 140 appelbomen. Ze staan in bloei. Gelukkig. De bloemen fleuren het complex in deze hoek op en overschaduwen de prille stengels rabarber en knoflook, die op andere tuinen uit de grond steken.
Iedere boom heeft en label (en soms meerdere labels) met een nummer erop. Oscar weet precies wat, waar staat. Hij vist een snoeischaartje uit zijn zak en knipt een tak af.
„Kijk, rood vanbinnen en dat zal de appel zelf straks ook zijn. Bijzonder, hè?”
Ook een deel van zijn veertig muntsoorten en taybessen lijken de maanden gedwongen verwaarlozing te hebben overleefd en hoewel er hier en daar ook een dode struik of plant bungelt, leidt de aanblik van zijn tuin tot zichtbare opluchting bij de dertiger, die niet herkenbaar op de foto wil en alleen bij zijn voornaam genoemd wil worden.
„Ik ben nog jong en wil dit op een gegeven moment ook achter mij kunnen laten. Als je mij over een paar jaar opzoekt op internet, wil ik niet dat deze ellende weer naar boven komt.”
Balen van het gras
Dan daalt de blik van Oscar daalt af naar de grond. Het is er groen. In de negen maanden dat Oscar geen voet op het terrein mocht zetten, heeft het gras alle ruimte gekregen om op te rukken tussen zijn appelbomen.
De tuinder kijkt bedenkelijk. „Hier baal ik van.”
Ooit lag hier klaver, legt Oscar uit. „Een heel fijne bodembedekker. Het voedt de bodem met stikstof, zorgt voor een groene uitstraling en houdt ander onkruid tegen.” Maar het moest eruit van het bestuur, zegt hij. Dat zag het als onkruid en een teken van rommelig tuinieren.
„Ik heb geluisterd en het eruit gehaald, om er maar voor te zorgen dat er een einde zou komen aan het conflict. Ik heb ook de spullen opgeruimd die weg moesten en ook van de andere punten werk gemaakt.”
Het bleek onvoldoende en nu zit Oscar opgescheept met gras, zo hoog dat het je enkel kietelt. „Dat wil ik er het liefst uit hebben, maar ik wil hier ook niet gaan schoffelen of spitten. Daarmee verstoor je het bodemleven. Nee, ik weet nog niet wat ik hiermee ga doen.”
Lab of moestuin?
Het brengt Oscar maar kort van zijn stuk. Want hup, daar heeft hij ineens een plastic zakje in zijn hand, met erin ampullen die meer aan een laboratorium dan een moestuin doen denken.
Het zijn tomatenzaden, ieder voorzien van een eigen nummer. Oscar kent ze uit zijn hoofd. Deze blijft klein, deze wordt groot en vlezig en deze wordt zelfs blauw. Ze hebben namen als indigo pear drops en pink brandywine.
„Deze, nummer 6, komt oorspronkelijk van de Galapagoseilanden. Mag je ook hebben. Ik vind het leuk om ze uit te delen.”
Klap gehad
Hoor de tuinder praten en het is bijna niet voor te stellen hoe hij het bijna een jaar zonder deze hobby heeft moeten doen. Dat ging ook bijna niet, vertelt Oscar. Hij praat langzamer. „Het was zwaar, ik heb hier wel een klap van gehad. Dit is met afstand mijn grootste hobby, waar veel tijd in gaat zitten. Er gebeurden privé ook wat dingen, waar ik in de krant liever niets over zeg.”
Nu hij zijn hobby terug heeft, hoopt Oscar dat de zon weer doorbreekt in zijn leven. Dat hij weer cursussen fruitboomkweken kan geven, zoals voorheen. En dat hij zich weer helemaal thuis voelt aan de Pluvierstraat in Wijchen. Hij wil er niet weg, ondanks dat hij best weleens twijfelt. Maar zijn tuin is hem te dierbaar voor een vertrek.
Toch is nog altijd die spanning. Wanneer een van de bestuursleden het complex op komt lopen, verschanst Oscar zich nog wat dieper tussen zijn appelbomen.
„Sorry, ik merk toch dat ik hier heel erg nerveus van word.”
Na het uitplanten van zijn stekjes, heeft hij het daarom wel gezien en pakt hij zijn spullen bij elkaar.
„Ik zou het wel fijn vinden als we samen teruglopen naar de fiets. Willen jullie dat doen?”
Reactie volkstuinvereniging De Vier Jaargetijden
Het bestuur van volkstuindersvereniging De Vier Jaargetijden wil ondanks meerdere verzoeken niet op de kwestie reageren. „Wij hebben geen behoefte om te reageren”, mailde een bestuurslid na de uitspraak van de rechter. Ook op een nieuw verzoek gaat de vereniging niet in.
Waarom krijgen we toch zo snel ruzie op de volkstuin? Dit zeggen deskundigen: ‘Er komt snel emotie bij kijken’
Een conflict tussen een tuinder en het bestuur van zijn volkstuinvereniging is in Wijchen zo hoog opgelopen, dat de rechter zich erover moet buigen. Het geval is niet uniek: in heel Nederland liggen tuinders overhoop met hun bestuur. En dat terwijl juist de volkstuin een plek voor rust en ontspanning kan zijn. Hoe komt dat toch? En wat is eraan te doen?
Jip Trommelen, 25 maart 2026
De volkstuin, zegt Pancras Pouw, is net als een gewone samenleving. Verschillende mensen, uit verschillende culturen die verschillend zijn opgevoed en het met elkaar moeten zien te rooien.
„Maar dan in het klein, en je zit er behoorlijk dicht op elkaar. Letterlijk”, aldus Pouw, voorzitter van het Algemeen Verbond van Volkstuindersverenigingen in Nederland (AVVN).
„Je kunt jezelf er moeilijk verschuilen, waardoor je meer kans loopt op conflict.”
Zo ook in Wijchen, waar afgelopen maandag een tuinder lijnrecht tegenover het bestuur van zijn volkstuinvereniging stond. Niet op het tuinpad, maar in de rechtbank in Arnhem. De dertiger verwaarloost zijn drie tuinen, zegt het bestuur. De tuinder beweert juist dat het bestuur het op hem gemunt heeft en hem uit de vereniging wil werken.
De ‘conflictbeheerser gaat stad en land af’
Zulke gevallen zijn niet uniek en komen zelfs zo vaak voor, dat het AVVN een ‘conflictbeheerser’ in huis heeft, die stad en land af rijdt om ruzies in de kiem te smoren. Tussen tuinders en gemeenten, bijvoorbeeld. Maar ook interne kwesties worden beslecht.
„Ik ken de zaak in Wijchen niet precies”, zegt Pouw. „Maar ik durf te zeggen dat ze met onze hulp niet in de rechtbank waren beland.”
Wat is ‘goed tuinderschap’?
Conflicten tussen tuinder en bestuurder zijn per definitie lastig, zegt hij, omdat ze vaak draaien om de vraag wat ‘goed tuinderschap’ is. „En dat is natuurlijk voor iedereen anders. De ene tuinder wil dat alles er aangeharkt bij ligt en richt zich volledig op het produceren van voedsel, maar anderen houden meer van sierplanten.”
Doordat de bevolking van een volkstuin volgens Pouw steeds diverser wordt, komen er steeds meer verschillede soorten tuinders bij elkaar. „Qua techniek, maar ook qua normen en waarden.”
Dan is het vooral zaak om elkaar niet de wil op te leggen. Toch gebeurt dat regelmatig en dat ligt soms ook aan het bestuur. „Mensen zitten daar soms decennialang in. Dat komt deels omdat niemand anders het wil doen, maar het zorgt er soms wel voor dat bestuurders volharden in hun eigen gelijk.”
En waar je bij een biljartclub boos naar huis kunt gaan, heb je bij een volkstuin al snel een gevoel van eigendom over je stukje grond, terwijl je het alleen huurt. „Dat zorgt wel voor scherpere reacties.”
Met AI schieten op het statuut
Als de boel toch niet te redden is en de huurder van de tuin verbannen wordt, moet het bestuur goed naar de spelregels kijken. Dat gaat lang niet altijd goed, ziet Arthur van den Hoeff, adviseur verenigingsrecht. „Vaak zie je dat mensen op een gegeven moment helemaal klaar zijn met elkaar. Dan komt er emotie bij kijken en vergeten bestuurders dat ze zich aan hun eigen statuten moeten houden.”
Die statuten zijn dan vaak weer stokoud, weet Van den Hoeff. „Bij sommige verenigingen stammen ze nog uit de jaren 80. Ze worden een keer opgesteld en verdwijnen daarna in een lade. Ze komen daar pas uit als het nodig is.”
Daar komt bij, zegt zowel Van den Hoeff als Pouw, dat leden van een vereniging steeds mondiger worden. „Besluiten van een bestuur worden minder gemakkelijk geaccepteerd en tegenwoordig heb je met AI een hulpmiddel, waardoor je heel gemakkelijk op regels kunt schieten. Of je daar nu verstand van hebt, of niet. Dat zorgt ervoor dat bestuurders ook goed onderlegd moeten zijn.”